praca_magisterska/pytania/odpowiedzi/40-detekcja-obiektow.md

21 KiB
Raw Blame History

Pytanie 40: Detekcja obiektów w obrazach

Pytanie

"Opisać problem detekcji obiektów w obrazach. Przedstawić podstawowe strategie i algorytmy detekcji przy użyciu metod klasycznych oraz sieci neuronowych. Jak skonstruować detektor obiektów dysponując istniejącym klasyfikatorem tych obiektów?"

Przedmiot: TWM (Techniki Wizji Maszynowej)


📚 Odpowiedź główna

1. Definicja problemu detekcji

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│                    DETEKCJA OBIEKTÓW                            │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│  Obraz wejściowy:              Wynik detekcji:                 │
│  ┌────────────────┐            ┌────────────────┐              │
│  │  🚗   🚶        │            │ ┌──┐ ┌──┐      │              │
│  │       🚗       │     →      │ │🚗│ │🚶│      │              │
│  │    🚶          │            │ └──┘ └──┘ ┌──┐ │              │
│  │                │            │       ┌──┐│🚗│ │              │
│  └────────────────┘            │    ┌──┤🚶│└──┘ │              │
│                                │    └──┴──┘     │              │
│                                └────────────────┘              │
│                                                                 │
│  Wynik: lista (class, bounding_box, confidence)                │
│         [(car, [x1,y1,x2,y2], 0.95), (person, [...], 0.87)]   │
│                                                                 │
│  Różnica od klasyfikacji:                                       │
│  • Klasyfikacja: Co jest na obrazie?                           │
│  • Detekcja: Co i GDZIE jest na obrazie?                       │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

2. Metody klasyczne

2.1 Sliding Window + HOG/SIFT

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ SLIDING WINDOW                                                  │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ 1. Przesuwaj okno po obrazie (różne skale, pozycje)           │
│                                                                 │
│    ┌──┐                                                         │
│    │░░│→→→→→→→→                                                │
│    └──┘                                                         │
│    ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓ ↓                                               │
│                                                                 │
│ 2. Dla każdego okna: wyekstrahuj features (HOG, SIFT)          │
│ 3. Klasyfikuj (SVM, Random Forest)                             │
│ 4. Non-Maximum Suppression (NMS)                               │
│                                                                 │
│ Problem: O(scales × positions × classifier) → WOLNE!           │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

2.2 HOG (Histogram of Oriented Gradients)

HOG descriptor:
1. Oblicz gradienty (Gx, Gy)
2. Magnitude: √(Gx² + Gy²)
3. Orientacja: arctan(Gy/Gx)
4. Podziel na cells (8×8 pikseli)
5. Histogram orientacji (9 bins)
6. Normalizacja w blokach

   ┌───┬───┬───┬───┐
   │   │   │   │   │
   ├───┼───┼───┼───┤
   │   │▓▓▓│▓▓▓│   │ ← histogram dla każdej cell
   ├───┼───┼───┼───┤
   │   │▓▓▓│▓▓▓│   │
   └───┴───┴───┴───┘
   
Użycie: HOG + linear SVM → pedestrian detection (Dalal & Triggs)

2.3 Viola-Jones (Haar Cascades)

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ VIOLA-JONES (2001) - real-time face detection                  │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ Haar-like features:                                             │
│ ┌───┬───┐  ┌───────┐  ┌─┬─┐                                    │
│ │░░░│███│  │░░░░░░░│  │░│█│                                    │
│ │░░░│███│  │███████│  │█│░│                                    │
│ └───┴───┘  └───────┘  └─┴─┘                                    │
│                                                                 │
│ Feature = Σ(white) - Σ(black)                                  │
│ Integral image: O(1) dla każdej feature!                       │
│                                                                 │
│ AdaBoost cascade:                                               │
│ Stage1 → Stage2 → Stage3 → ... → Face!                         │
│   ↓        ↓        ↓                                          │
│  Reject   Reject   Reject  (szybko odrzuca nie-twarze)         │
│                                                                 │
│ Bardzo szybkie! (30fps w 2001)                                 │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

3. Metody Deep Learning

3.1 Two-Stage Detectors (R-CNN family)

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ R-CNN (2014)                                                    │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ 1. Selective Search → ~2000 region proposals                   │
│ 2. Dla każdego regionu:                                         │
│    - Resize do 224×224                                          │
│    - CNN (AlexNet) → features                                  │
│    - SVM classifier                                             │
│ 3. Bounding box regression                                      │
│ 4. NMS                                                          │
│                                                                 │
│ Problem: 2000 × CNN forward pass → ~50 sec/image!              │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Fast R-CNN (2015)                                               │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ Image → CNN → Feature map                                       │
│                    ↓                                            │
│           ROI Pooling (region proposals)                       │
│                    ↓                                            │
│              FC layers                                          │
│               ↓     ↓                                           │
│            class   bbox                                         │
│                                                                 │
│ CNN tylko raz! ROI pooling wycina regiony z feature map       │
│ ~2 sec/image (25× szybciej)                                    │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ Faster R-CNN (2016)                                             │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ Image → CNN → Feature map → RPN (Region Proposal Network)      │
│                    │              ↓                             │
│                    └──────→ ROI Pooling                        │
│                                   ↓                             │
│                              Detection head                     │
│                               ↓     ↓                           │
│                            class   bbox                         │
│                                                                 │
│ RPN: mała sieć generująca proposals (zamiast Selective Search) │
│ End-to-end training!                                           │
│ ~0.2 sec/image (~5 fps)                                        │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

3.2 One-Stage Detectors (YOLO, SSD)

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ YOLO (You Only Look Once) - 2016                               │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ Image → CNN → S×S×(B×5 + C) tensor                             │
│                                                                 │
│ Dzieli obraz na S×S grid:                                      │
│ ┌───┬───┬───┬───┬───┬───┬───┐                                  │
│ │   │   │   │   │   │   │   │                                  │
│ ├───┼───┼───┼───┼───┼───┼───┤                                  │
│ │   │   │ ● │   │   │   │   │  ← cell odpowiada za obiekt     │
│ ├───┼───┼───┼───┼───┼───┼───┤    którego centrum tu jest     │
│ │   │   │   │   │   │   │   │                                  │
│ └───┴───┴───┴───┴───┴───┴───┘                                  │
│                                                                 │
│ Każda cell predykuje:                                          │
│ • B bounding boxes: (x, y, w, h, confidence)                   │
│ • C class probabilities                                        │
│                                                                 │
│ Zaleta: Bardzo szybki! 45-155 fps                              │
│ Wada: Gorszy dla małych obiektów, obiektów blisko siebie      │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ SSD (Single Shot Detector) - 2016                              │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ Multi-scale feature maps:                                      │
│                                                                 │
│ ┌────────────┐                                                  │
│ │ 38×38×512  │ ← detect small objects                         │
│ └─────┬──────┘                                                  │
│       ↓                                                         │
│    ┌──────┐                                                     │
│    │19×19 │ ← detect medium objects                            │
│    └──┬───┘                                                     │
│       ↓                                                         │
│     ┌────┐                                                      │
│     │10×10│ ← detect large objects                             │
│     └────┘                                                      │
│                                                                 │
│ Default boxes (anchors) o różnych aspect ratios               │
│ Łączy zalety YOLO (szybkość) i Faster R-CNN (multi-scale)     │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

3.3 Nowoczesne architektury

YOLOv8 (2023):
• Anchor-free detection
• Decoupled head (cls/box separate)
• C2f module (CSP + bottleneck)
• ~80 mAP na COCO, real-time

DETR (2020):
• Transformer-based
• Bipartite matching loss (Hungarian)
• No anchors, no NMS
• End-to-end set prediction

RT-DETR (2023):
• Real-time DETR
• Efficient hybrid encoder
• IoU-aware query selection

4. Konstrukcja detektora z klasyfikatora

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ JAK ZROBIĆ DETEKTOR MAJĄC KLASYFIKATOR?                        │
├─────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│                                                                 │
│ Metoda 1: SLIDING WINDOW                                       │
│ ─────────────────────────                                       │
│ for scale in scales:                                           │
│   for (x, y) in positions:                                     │
│     crop = image[y:y+h, x:x+w]                                 │
│     if classifier(crop) > threshold:                           │
│       detections.append((x, y, w, h, class))                   │
│ return NMS(detections)                                         │
│                                                                 │
│ Problem: Bardzo wolne (wiele przesunięć × skale)              │
│                                                                 │
│                                                                 │
│ Metoda 2: REGION PROPOSALS + CLASSIFIER                        │
│ ─────────────────────────────────────────                       │
│ 1. Selective Search / EdgeBoxes → candidate regions           │
│ 2. Dla każdego regionu:                                         │
│    resize + classifier → class, confidence                     │
│ 3. NMS                                                          │
│                                                                 │
│ Szybsze niż sliding window (mniej regionów)                   │
│                                                                 │
│                                                                 │
│ Metoda 3: FINE-TUNE na DETECTION                               │
│ ─────────────────────────────────                               │
│ 1. Użyj pretrained classifier jako backbone                   │
│ 2. Dodaj detection head (bbox regression + cls)               │
│ 3. Fine-tune na detection dataset                              │
│                                                                 │
│ Najlepsza jakość!                                               │
└─────────────────────────────────────────────────────────────────┘

5. Non-Maximum Suppression (NMS)

Problem: Wiele overlapping detections

  ┌─────────┐
  │  ┌──────┼──┐
  │  │ 🚗   │  │  ← 3 nakładające się bbox
  │  │      │  │
  └──┼──────┘  │
     └─────────┘

NMS Algorithm:
1. Sortuj detekcje wg confidence
2. Weź najlepszą, dodaj do wyników
3. Usuń wszystkie z IoU > threshold
4. Powtarzaj dla pozostałych

Soft-NMS: Nie usuwa, tylko obniża confidence
  score = score × f(IoU)  gdzie f maleje z IoU

6. Metryki

Metryka Opis
IoU Intersection over Union bbox
Precision TP / (TP + FP)
Recall TP / (TP + FN)
AP Area under Precision-Recall curve
mAP Mean AP across classes
mAP@0.5 mAP przy IoU threshold = 0.5
mAP@[.5:.95] mAP average across IoU thresholds

🧠 Mnemoniki

"YOLO = You Only Look Once":

Jednokrotne przejście przez sieć

"R-CNN → Fast → Faster":

Ewolucja: 50s → 2s → 0.2s

"Two-stage = proposals + classify":

Faster R-CNN: RPN + detection head

"One-stage = direct":

YOLO, SSD: bezpośrednia predykcja


Pytania dodatkowe

Q1: "YOLO vs Faster R-CNN?"

Odpowiedź: YOLO: szybszy (real-time), gorszy dla małych obiektów. Faster R-CNN: dokładniejszy, wolniejszy, two-stage (RPN + detection). Trade-off speed vs accuracy.

Q2: "Co to są anchor boxes?"

Odpowiedź: Predefiniowane boxy o różnych rozmiarach i aspect ratios. Sieć predykuje offset od anchora, nie absolutne koordynaty. Ułatwia uczenie (mniejsza przestrzeń wyjściowa).

Q3: "Jak działają anchor-free detektory?"

Odpowiedź: Predykują bezpośrednio: punkt centralny + rozmiar (FCOS, CenterNet) lub keypoints (CornerNet). Prostsze, mniej hiperparametrów, konkurencyjne wyniki.


🎯 Kluczowe punkty

  1. Klasyczne: HOG+SVM, Viola-Jones (Haar cascades)
  2. Two-stage: R-CNN → Fast → Faster (RPN)
  3. One-stage: YOLO, SSD (szybsze, real-time)
  4. NMS: Eliminacja overlapping detekcji
  5. Metryka: mAP@[.5:.95]

📖 Źródła

  1. Girshick et al. - "R-CNN" (2014), "Fast R-CNN" (2015)
  2. Ren et al. - "Faster R-CNN" (2016)
  3. Redmon et al. - "YOLO" series (2016-2018)
  4. Liu et al. - "SSD" (2016)
  5. Carion et al. - "DETR" (2020)