kuhyx/praca_magisterska
1
0
Fork 0
mirror of https://github.com/kuhyx/praca_magisterska.git synced 2026-07-04 13:43:05 +02:00
Code Issues Actions Packages Projects Releases Wiki Activity

feat: first full draft of the thesis

Browse Source
This commit is contained in:
Krzysztof kuhy Rudnicki 2026-01-27 19:21:02 +01:00
parent 0c5549733d
commit 58abbd92ab
4 changed files with 204 additions and 189 deletions
Show Stats Download Patch File Download Diff File Expand all files Collapse all files

BIN
latex/main.pdf
View File

Binary file not shown.

7
latex/main.tex
View File

@ -136,14 +136,13 @@ Game development, Frame time, Engine architecture, Version control, GPU
\input{tex/1-wstep} % Wstęp \input{tex/1-wstep} % Wstęp
\input{tex/2-przeglad-literatury} % Przegląd literatury i istniejących rozwiązań \input{tex/2-przeglad-literatury} % Przegląd literatury i istniejących rozwiązań
\input{tex/3-silniki-gier} % Charakterystyka współczesnych silników gier \input{tex/3-silniki-gier} % Charakterystyka współczesnych silników gier
\input{tex/4-metodologia} % Metodologia badań i kryteria porównania
\input{tex/wywiady-analiza} \input{tex/wywiady-analiza}
\input{tex/6-analiza-mozliwosci} % Analiza możliwości i funkcjonalności
\input{tex/4-metodologia} % Metodologia badań i kryteria porównania
\input{tex/implementacja-gry} % Analiza wywiadów z deweloperami gier \input{tex/implementacja-gry} % Analiza wywiadów z deweloperami gier
\input{tex/narzedzia-profilowania} % Narzędzia profilowania wydajności \input{tex/narzedzia-profilowania} % Narzędzia profilowania wydajności
\input{tex/5-testy-wydajnosci} % Testy wydajności \input{tex/5-testy-wydajnosci} % Testy wydajności
% \input{tex/6-analiza-mozliwosci} % Analiza możliwości i funkcjonalności \input{tex/8-podsumowanie}
% \input{tex/7-porownanie-wynikow} % Porównanie wyników i analiza
% \input{tex/8-podsumowanie}
%--------------- %---------------
% Bibliografia % Bibliografia

30
latex/tex/6-analiza-mozliwosci.tex
View File

@ -19,7 +19,7 @@ Unreal Engine wykorzystuje zaawansowany deferred rendering pipeline z~obsługą
\begin{itemize} \begin{itemize}
\item \textbf{Deferred shading} -- standardowy pipeline dla~większości projektów~\cite{gregory2018game} \item \textbf{Deferred shading} -- standardowy pipeline dla~większości projektów~\cite{gregory2018game}
\item \textbf{Forward shading} -- opcjonalny tryb dla~projektów VR wymagających niskiej latencji~\cite{anthes2016state} \item \textbf{Forward shading} -- opcjonalny tryb dla~projektów VR wymagających niskiej latencji~\cite{unreal_docs}
\item \textbf{Ray tracing} -- pełne wsparcie dla~Lumen (global illumination) i~ray-traced reflections \item \textbf{Ray tracing} -- pełne wsparcie dla~Lumen (global illumination) i~ray-traced reflections
\item \textbf{Nanite} -- zwirtualizowana geometria pozwalająca na~renderowanie miliardów poligonów \item \textbf{Nanite} -- zwirtualizowana geometria pozwalająca na~renderowanie miliardów poligonów
\end{itemize} \end{itemize}
@ -27,7 +27,7 @@ Unreal Engine wykorzystuje zaawansowany deferred rendering pipeline z~obsługą
\subsubsection{Systemy materiałów i shaderów} \subsubsection{Systemy materiałów i shaderów}
\paragraph{Unity} \paragraph{Unity}
Unity oferuje Shader Graph -- wizualny edytor do~tworzenia shaderów bez~pisania kodu. Dodatkowo wspiera shadery pisane w~HLSL oraz~Cg~\cite{farina2013shader}. Unity oferuje Shader Graph -- wizualny edytor do~tworzenia shaderów \\ bez~pisania kodu. Dodatkowo wspiera shadery pisane w~HLSL oraz~Cg~\cite{farina2013shader}.
\begin{itemize} \begin{itemize}
\item \textbf{Shader Graph} -- intuicyjny, oparty na~węzłach interfejs \item \textbf{Shader Graph} -- intuicyjny, oparty na~węzłach interfejs
@ -77,7 +77,7 @@ Unity wykorzystuje NVIDIA PhysX jako~silnik fizyki~\cite{nvidia_physx}.
\end{itemize} \end{itemize}
\paragraph{Unreal Engine} \paragraph{Unreal Engine}
Unreal przeszedł z~PhysX na~Chaos Physics -- Unreal przeszedł z~PhysX \\ na~Chaos Physics --
własny silnik fizyki~\cite{unreal_docs}. własny silnik fizyki~\cite{unreal_docs}.
\begin{itemize} \begin{itemize}
@ -121,7 +121,7 @@ własny silnik fizyki~\cite{unreal_docs}.
\subsubsection{Przestrzenny dźwięk 3D} \subsubsection{Przestrzenny dźwięk 3D}
Oba silniki oferują zaawansowane systemy dźwięku przestrzennego z~obsługą~\cite{firat2022sound}: Oba silniki oferują zaawansowane systemy dźwięku przestrzennego \\ z~obsługą~\cite{firat2022sound}:
\begin{itemize} \begin{itemize}
\item Attenuation curves (krzywe tłumienia) \item Attenuation curves (krzywe tłumienia)
\item Occlusion i~obstruction (przesłanianie i~blokowanie) \item Occlusion i~obstruction (przesłanianie i~blokowanie)
@ -179,11 +179,11 @@ Oba silniki oferują zaawansowane systemy dźwięku przestrzennego z~obsługą~\
\hline \hline
\textbf{Platforma} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal} \\ \textbf{Platforma} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal} \\
\hline\hline \hline\hline
Windows & ✓ & ✓ \\ Windows & + & + \\
\hline \hline
macOS & ✓ & ✓ \\ macOS & + & + \\
\hline \hline
Linux & ✓ & ✓ \\ Linux & + & + \\
\hline \hline
\end{tabular} \end{tabular}
\end{table} \end{table}
@ -198,9 +198,9 @@ Oba silniki oferują zaawansowane systemy dźwięku przestrzennego z~obsługą~\
\hline \hline
\textbf{Platforma} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal} \\ \textbf{Platforma} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal} \\
\hline\hline \hline\hline
iOS & ✓ & ✓ \\ iOS & + & + \\
\hline \hline
Android & ✓ & ✓ \\ Android & + & + \\
\hline \hline
Optymalizacja mobilna & Doskonała & Dobra \\ Optymalizacja mobilna & Doskonała & Dobra \\
\hline \hline
@ -221,15 +221,15 @@ Oba silniki oferują wsparcie dla~głównych konsol (PlayStation 5, Xbox Series
\hline \hline
\textbf{Platforma VR/AR} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal} \\ \textbf{Platforma VR/AR} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal} \\
\hline\hline \hline\hline
Meta Quest & ✓ & ✓ \\ Meta Quest & + & + \\
\hline \hline
SteamVR & ✓ & ✓ \\ SteamVR & + & + \\
\hline \hline
PlayStation VR2 & ✓ & ✓ \\ PlayStation VR2 & + & + \\
\hline \hline
ARCore (Android) & ✓ & ✓ \\ ARCore (Android) & + & + \\
\hline \hline
ARKit (iOS) & ✓ & ✓ \\ ARKit (iOS) & + & + \\
\hline \hline
\end{tabular} \end{tabular}
\end{table} \end{table}
@ -285,7 +285,7 @@ Wielkość i~aktywność społeczności deweloperskiej jest istotnym czynnikiem
\begin{itemize} \begin{itemize}
\item \textbf{Dokumentacja oficjalna} -- ponad 5000 stron dokumentacji API \item \textbf{Dokumentacja oficjalna} -- ponad 5000 stron dokumentacji API
\item \textbf{Unity Learn} -- ponad 750 darmowych kursów i~tutoriali~\cite{christopoulou2017overview} \item \textbf{Unity Learn} -- ponad 750 darmowych kursów i~tutoriali~\cite{christopoulou2017overview}
\item \textbf{Certyfikacje} -- 4 poziomy certyfikacji (User, Associate, Professional, Expert)~\cite{barczak2019comparative} \item \textbf{Certyfikacje} -- 4 poziomy certyfikacji \\ (User, Associate, Professional, Expert)~\cite{barczak2019comparative}
\end{itemize} \end{itemize}
\paragraph{Unreal Engine} \paragraph{Unreal Engine}

356
latex/tex/8-podsumowanie.tex
View File

@ -1,219 +1,235 @@
\clearpage \clearpage
\section{Podsumowanie i wnioski} \section{Podsumowanie i wnioski}
\subsection{Główne wyniki badań} \subsection{Realizacja celów pracy}
\subsubsection{Odpowiedzi na pytania badawcze} Celem niniejszej pracy było porównanie wydajności i~możliwości dwóch wiodących silników gier komputerowych -- Unity oraz Unreal Engine -- ze~szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na~proces tworzenia gier oraz~końcową jakość produktu. Cel ten został zrealizowany poprzez:
\paragraph{Pytanie 1: Który silnik oferuje lepszą wydajność dla gier 2D?}
\textbf{Odpowiedź}: Unity wykazuje lepszą wydajność dla~gier 2D dzięki dedykowanemu pipeline renderowania 2D oraz~mniejszemu narzutowi architektonicznemu dla~prostych scen.
\paragraph{Pytanie 2: Który silnik jest bardziej przystępny dla początkujących?}
\textbf{Odpowiedź}: Unity charakteryzuje się znacząco niższym progiem wejścia ze~względu na:
\begin{itemize}
\item Lepszą dokumentację i~materiały edukacyjne
\item Prostszy język programowania (C\# vs C++)
\item Bardziej intuicyjny interfejs edytora
\item Większą społeczność gotową do~pomocy
\end{itemize}
\paragraph{Pytanie 3: Jak różnią się możliwości graficzne obu silników?}
\textbf{Odpowiedź}: Unreal Engine oferuje zaawansowansze możliwości graficzne out-of-the-box, w~tym technologie Nanite (wirtualizowana geometria) i~Lumen (dynamiczne global illumination), które~nie~mają bezpośrednich odpowiedników w~Unity.
\paragraph{Pytanie 4: Który silnik lepiej wspiera platformy mobilne?}
\textbf{Odpowiedź}: Unity dominuje na~platformach mobilnych z~70\% udziałem w~rynku, oferując lepszą optymalizację, mniejsze rozmiary buildów oraz~bogatszy ekosystem mobile-specific rozwiązań.
\paragraph{Pytanie 5: Jak różnią się przepływy pracy w obu silnikach?}
\textbf{Odpowiedź}: Unity promuje podejście komponentowe z~większą elastycznością, podczas gdy~Unreal narzuca bardziej ustrukturyzowany workflow oparty na~Blueprintach i~architekturze Actor-Component.
\subsubsection{Weryfikacja hipotez}
Wszystkie cztery postawione hipotezy badawcze zostały potwierdzone:
\begin{enumerate} \begin{enumerate}
\item Unreal Engine rzeczywiście oferuje lepszą wydajność renderowania 3D \item Przeprowadzenie szczegółowych testów wydajnościowych \\ z~wykorzystaniem niezależnego narzędzia NVIDIA Nsight Systems
\item Unity charakteryzuje się niższym progiem wejścia \item Implementację identycznej gry typu bullet hell w~obu silnikach
\item Unity ma~lepsze wsparcie dla~platform mobilnych \item Analizę porównawczą funkcjonalności i~możliwości obu silników
\item Unreal Engine umożliwia osiągnięcie wyższej jakości grafiki \item Przeprowadzenie wywiadów jakościowych z~ośmioma deweloperami gier
\end{enumerate} \end{enumerate}
\subsection{Wnioski praktyczne} \subsection{Weryfikacja hipotezy badawczej}
\subsubsection{Rekomendacje dla deweloperów} Postawiona hipoteza badawcza brzmiała: \\ \textit{,,Silnik Unity, dzięki natywnemu wsparciu
dla~grafiki 2D, osiągnie lepszą wydajność w~grze typu bullet hell niż Unreal Engine,
który jest zoptymalizowany \\ przede wszystkim pod~kątem aplikacji 3D.''}
\paragraph{Wybierz Unity jeśli}: Wyniki badań \textbf{częściowo potwierdzają} tę hipotezę, jednak obraz jest bardziej złożony niż początkowo zakładano:
\paragraph{Wydajność w~fazie maksymalnego obciążenia}
W~fazie 3 testu (60--90 sekund), reprezentującej maksymalne obciążenie sceny, oba silniki osiągnęły zbliżoną wydajność: Unity z~wartością 1\% low na~poziomie 132~FPS oraz Unreal Engine ze~średnią 162~FPS. Różnica około 23\% na~korzyść Unreal wynika częściowo z~różnych konfiguracji synchronizacji pionowej.
\paragraph{Wykorzystanie zasobów GPU}
Unity wykorzystywał jedynie 23\% mocy obliczeniowej GPU (ograniczony przez V-Sync), podczas gdy Unreal Engine osiągał 91\% wykorzystania w~fazach 1--2. Sugeruje to znaczny potencjał wydajnościowy Unity przy wyłączonej synchronizacji pionowej.
\paragraph{Architektura renderowania}
Analiza wywołań Vulkan API ujawniła fundamentalne różnice architektoniczne:
\begin{itemize} \begin{itemize}
\item Jesteś początkującym deweloperem \item Unity: prosty, dwuetapowy potok renderowania \\ (2 wywołania \texttt{vkQueueSubmit} na~klatkę),
\item Tworzysz grę 2D zdominowany przez \\ oczekiwanie na~GPU (\texttt{vkWaitForFences} -- 95,2\% czasu)
\item Celujesz w~platformy mobilne \item Unreal Engine: złożony potok z~16 wywołaniami \texttt{vkQueueSubmit} na~klatkę, zdominowany przez dynamiczną kompilację potoków (47--72\% czasu)
\item Potrzebujesz szybkiego prototypowania
\item Pracujesz solo lub w~małym zespole
\item Masz ograniczony budżet na~assety
\end{itemize} \end{itemize}
\paragraph{Wybierz Unreal Engine jeśli}: \paragraph{Stabilność wydajności}
\begin{itemize} Unity wykazał większą stabilność czasów klatek (98,24\% klatek w~przedziale 5--10~ms), podczas gdy Unreal Engine doświadczył spadku wydajności o~ponad 50\% między fazami niskiego (332--339~FPS) a~wysokiego obciążenia (162~FPS).
\item Tworzysz grę 3D AAA
\item Grafika jest najwyższym priorytetem
\item Masz doświadczenie z~C++
\item Pracujesz w~dużym zespole
\item Celujesz w~PC/konsole nowej generacji
\item Potrzebujesz zaawansowanych funkcji wizualnych
\end{itemize}
\subsubsection{Wytyczne dla różnych typów projektów} \subsection{Główne wyniki badań}
\begin{table}[h!] \subsubsection{Wyniki testów wydajnościowych}
\centering
\caption{Rekomendacje wyboru silnika według typu projektu} \begin{table}[H]
\label{tab:recommendations} \centering
\begin{tabular}{|l|c|c|} \caption{Zestawienie kluczowych wyników testów wydajności}
\hline \label{tab:podsumowanie-wydajnosc}
\textbf{Typ projektu} & \textbf{Rekomendacja} & \textbf{Alternatywa} \\ \begin{tabular}{|l|r|r|}
\hline\hline \hline
Gra 2D indie & Unity & -- \\ \textbf{Metryka} & \textbf{Unity} & \textbf{Unreal Engine} \\
\hline \hline
Gra 3D indie & Unity & Unreal (dla~AAA look) \\ Średni FPS (niskie obciążenie) & 164 (V-Sync) & 332--339 \\
\hline FPS w~wymagającej scenie & 132 (1\% low) & 162 (faza 3) \\
Gra mobilna & Unity & -- \\ Wykorzystanie GPU (\%) & 23 & 91 / 50 \\
\hline Wywołania Vulkan API & $\sim$0,5 mln & $\sim$32 mln \\
Gra AAA 3D & Unreal & -- \\ Wywołania synchronizacji OS & 29\,383 & $\sim$9 mln \\
\hline Potoki graficzne utworzone & 3 & $\sim$2\,400 \\
Gra VR high-end & Unreal & Unity \\ \hline
\hline \end{tabular}
Gra VR mobilna & Unity & -- \\
\hline
Aplikacja edukacyjna & Unity & -- \\
\hline
Architectural viz & Unreal & Unity (HDRP) \\
\hline
Symulatory & Unreal & Unity \\
\hline
\end{tabular}
\end{table} \end{table}
\subsection{Wkład naukowy} \subsubsection{Wyniki analizy implementacji}
\subsubsection{Nowatorskie aspekty badań} Praktyczna implementacja gry bullet hell potwierdziła przewagę Unity \\ dla~tego typu projektów:
\begin{itemize}
\item \textbf{Czas implementacji}: Unity wymagał około 60\% czasu potrzebnego na~implementację w~Unreal Engine
\item \textbf{Wsparcie 2D}: Unity oferuje natywne komponenty 2D \\ (\texttt{Rigidbody2D}, \texttt{Collider2D}), podczas gdy Unreal symuluje 2D w~środowisku 3D
\item \textbf{Object pooling}: Implementacja w~Unity jest prostsza \\
(pojedyncza metoda \texttt{SetActive}) vs Unreal (trzy osobne metody: \\
\texttt{SetActorHiddenInGame},
\texttt{SetActorEnableCollision},
\\ \texttt{SetActorTickEnabled})
\item \textbf{Instalacja na~Linux}: Unity -- około 30 minut, Unreal -- 2--4 godziny
\end{itemize}
\subsubsection{Wyniki wywiadów z~deweloperami}
Badania jakościowe z~udziałem 8~deweloperów potwierdziły:
\begin{itemize}
\item Unity charakteryzuje się niższym progiem wejścia i~lepszą dokumentacją
\item Unreal Engine wymusza bardziej uporządkowaną strukturę projektu
\item System Blueprints ułatwia współpracę z~osobami nietechnicznymi
\item Problemy z~garbage collectorem w~Unity są znane, ale~rzadko doświadczane przy stosowaniu dobrych praktyk (object pooling)
\item Obie społeczności deweloperskie są aktywne, choć Unity ma~przewagę ilościową w~materiałach edukacyjnych
\end{itemize}
\subsection{Rekomendacje praktyczne}
Na~podstawie przeprowadzonych badań sformułowano następujące rekomendacje:
\subsubsection{Wybór Unity jest wskazany gdy}
\begin{itemize}
\item Projekt dotyczy gry 2D lub mobilnej
\item Zespół składa się z~początkujących deweloperów
\item Wymagany jest szybki cykl iteracji (hot reload)
\item Projekt ma~ograniczony budżet czasowy na~naukę narzędzia
\item Preferowany jest język C\# nad C++
\item Wymagana jest dobra integracja z~Git (tekstowa serializacja scen)
\end{itemize}
\subsubsection{Wybór Unreal Engine jest wskazany gdy}
\begin{itemize}
\item Projekt wymaga fotorealistycznej grafiki 3D
\item Zespół posiada doświadczenie w~C++
\item Projekt jest typu FPS lub AAA
\item W~zespole znajdują się osoby nietechniczne (designerzy, artyści)
\item Wymagane są zaawansowane funkcje wizualne (Nanite, Lumen)
\item Projekt wymaga dostępu do~kodu źródłowego silnika
\end{itemize}
\begin{table}[H]
\centering
\caption{Macierz rekomendacji wyboru silnika}
\label{tab:macierz-rekomendacji}
\begin{tabular}{|l|c|c|}
\hline
\textbf{Typ projektu} & \textbf{Rekomendacja} & \textbf{Uzasadnienie} \\
\hline
Gra 2D indie & Unity & Natywne wsparcie 2D \\
\hline
Gra mobilna & Unity & Optymalizacja, rozmiar buildu \\
\hline
Gra bullet hell & Unity & Prosty potok renderowania \\
\hline
Gra 3D AAA & Unreal & Nanite, Lumen, fotorealizm \\
\hline
Gra VR high-end & Unreal & Zaawansowane oświetlenie \\
\hline
Gra VR mobilna & Unity & Optymalizacja mobilna \\
\hline
Prototyp & Unity & Szybki cykl iteracji \\
\hline
\end{tabular}
\end{table}
\subsection{Wkład naukowy pracy}
Niniejsza praca wnosi następujące elementy do~dziedziny badań nad~silnikami gier: Niniejsza praca wnosi następujące elementy do~dziedziny badań nad~silnikami gier:
\begin{itemize} \begin{enumerate}
\item \textbf{Zunifikowana metodyka pomiaru} -- wykorzystanie NVIDIA Nsight jako niezależnego narzędzia eliminuje różnice w~profilowaniu wbudowanym \item \textbf{Zunifikowana metodyka pomiaru} -- wykorzystanie \\ NVIDIA Nsight Systems jako
\item \textbf{Triangulacja danych} -- połączenie testów wydajnościowych, analizy funkcjonalności i~wywiadów jakościowych niezależnego narzędzia profilowania \\ eliminuje różnice wynikające z~wbudowanych profilerów
\item \textbf{Praktyczne przypadki użycia} -- konkretne rekomendacje oparte na~danych empirycznych silników, zapewniając porównywalność wyników
\item \textbf{Perspektywa polskiej społeczności} -- uwzględnienie specyfiki rynku polskiego
\end{itemize}
\subsubsection{Znaczenie dla branży} \item \textbf{Szczegółowa analiza wywołań API} -- dokumentacja ponad 32~milionów wywołań
Vulkan API dla~Unreal Engine i~0,5~miliona dla~Unity dostarcza wglądu w~architekturę
renderowania obu silników
Wyniki pracy mogą być wykorzystane przez: \item \textbf{Triangulacja metod badawczych} -- połączenie testów wydajnościowych, analizy
funkcjonalności, doświadczeń implementacyjnych i~wywiadów jakościowych daje kompleksowy
obraz porównawczy
\begin{itemize} \item \textbf{Praktyczne przypadki użycia} -- konkretne rekomendacje oparte na~danych empirycznych mogą służyć jako przewodnik dla~deweloperów
\item \textbf{Nowych deweloperów} -- jako przewodnik przy~wyborze pierwszego silnika \end{enumerate}
\item \textbf{Studia gamedev} -- przy~podejmowaniu decyzji technologicznych
\item \textbf{Uczelnie} -- jako materiał dydaktyczny w~kursach game development
\item \textbf{Firmy szkoleniowe} -- do~planowania ścieżek edukacyjnych
\end{itemize}
\subsection{Ograniczenia i przyszłe badania} \subsection{Ograniczenia badań}
\subsubsection{Identyfikacja ograniczeń}
Przeprowadzone badania posiadają następujące ograniczenia: Przeprowadzone badania posiadają następujące ograniczenia:
\begin{enumerate} \begin{enumerate}
\item \textbf{Zakres czasowy} -- silniki ewoluują szybko; wyniki mogą się zdezaktualizować w~ciągu 12-24 miesięcy \item \textbf{Zakres gatunkowy} -- koncentracja na~grach typu bullet hell \\ nie~pokrywa
\item \textbf{Zakres gatunkowy} -- koncentracja na~grach typu bullet-hell nie~pokrywa wszystkich możliwych zastosowań wszystkich możliwych zastosowań silników gier; \\ inne gatunki (RPG, RTS, puzzle)
\item \textbf{Konfiguracja sprzętowa} -- testy na~pojedynczej maszynie nie~uwzględniają różnorodności sprzętu graczy mogą wykazywać odmienne charakterystyki wydajnościowe
\item \textbf{Próba badawcza} -- 8~wywiadów to~relatywnie mała próba, choć~wystarczająca dla~badań jakościowych
\item \textbf{Perspektywa geograficzna} -- fokus na~polskiej społeczności może nie~odzwierciedlać trendów globalnych
\item \textbf{Pojedyncza konfiguracja sprzętowa} -- testy na~wysokowydajnym sprzęcie (RTX 3090, Ryzen 9 7900X3D) nie~odzwierciedlają wydajności na~typowych konfiguracjach graczy
\item \textbf{Próba badawcza} -- 8~wywiadów stanowi relatywnie małą próbę, choć~wystarczającą dla~badań jakościowych o~charakterze eksploracyjnym
\item \textbf{Ewolucja silników} -- szybki rozwój obu silników może spowodować dezaktualizację wyników w~ciągu 12--24 miesięcy
\end{enumerate} \end{enumerate}
\subsubsection{Propozycje dalszych badań} \subsection{Propozycje dalszych badań}
Na~podstawie zidentyfikowanych ograniczeń proponuje się następujące kierunki przyszłych badań: Na~podstawie zidentyfikowanych ograniczeń proponuje się następujące kierunki przyszłych badań:
\paragraph{Badania longitudinalne}
Śledzenie wydajności obu silników przez~2-3~lata, dokumentując wpływ kolejnych aktualizacji na~wydajność i~funkcjonalność.
\paragraph{Rozszerzenie zakresu gatunkowego} \paragraph{Rozszerzenie zakresu gatunkowego}
Przeprowadzenie analogicznych testów dla: Przeprowadzenie analogicznych testów
\begin{itemize} \\ dla~gier RPG (open world), strategii czasu rzeczywistego, gier puzzle oraz symulatorów
\item Gier RPG (open world) pozwoliłoby na~bardziej kompleksową ocenę wydajności silników.
\item Gier strategicznych czasu rzeczywistego
\item Gier puzzle
\item Symulatorów
\end{itemize}
\paragraph{Testy wieloplatformowe} \paragraph{Testy wieloplatformowe}
Porównanie wydajności na~różnych konfiguracjach sprzętowych: Porównanie wydajności na~różnych konfiguracjach \\ sprzętowych
\begin{itemize} (PC low-end, mid-range, high-end; urządzenia mobilne; konsole) dostarczyłoby
\item PC low-end, mid-range, high-end praktycznych informacji dla~deweloperów celujących w~różne platformy.
\item Urządzenia mobilne (Android, iOS)
\item Konsole (PlayStation, Xbox, Switch)
\end{itemize}
\paragraph{Badania społeczności międzynarodowej}
Rozszerzenie wywiadów na~deweloperów z~różnych krajów i~kultur, co~pozwoliłoby na~identyfikację różnic regionalnych w~preferencjach i~doświadczeniach.
\paragraph{Analiza ekonomiczna} \paragraph{Analiza ekonomiczna}
Badanie Total Cost of Ownership (TCO) dla~projektów w~Unity vs Unreal, uwzględniające: Badanie Total Cost of Ownership (TCO) uwzględniające \\ czas nauki zespołu,
\begin{itemize} koszty licencji, assetów, czas rozwoju i~koszty utrzymania projektu mogłoby
\item Czas nauki dla~zespołu dostarczyć cennych informacji biznesowych.
\item Koszt licencji i~narzędzi dodatkowych
\item Koszt assetów i~rozszerzeń
\item Czas rozwoju projektu
\item Koszty maintenance i~aktualizacji
\end{itemize}
\paragraph{Badania UX deweloperów} \paragraph{Badania longitudinalne}
Szczegółowa analiza user experience programistów i~artystów pracujących w~obu silnikach, z~wykorzystaniem metod: Śledzenie wydajności obu silników przez~2--3 lata, dokumentując wpływ kolejnych aktualizacji, pozwoliłoby na~ocenę długoterminowej stabilności i~kierunków rozwoju.
\begin{itemize}
\item Eye tracking podczas pracy w~edytorze
\item Think-aloud protocols
\item Kwestionariusze SUS (System Usability Scale)
\item Pomiary czasu wykonania typowych zadań
\end{itemize}
\subsubsection{Rozwój metodologii} \paragraph{Automatyzacja metodologii}
Stworzenie frameworka \\ do~automatycznego uruchamiania i~profilowania scenariuszy testowych
Przyszłe badania mogłyby udoskonalić metodologię poprzez: umożliwiłoby powtarzalne badania na~większą skalę.
\begin{itemize}
\item \textbf{Automatyzację testów} -- stworzenie frameworka do~automatycznego uruchamiania i~profilowania scenariuszy testowych
\item \textbf{Standaryzację metryk} -- opracowanie branżowego standardu pomiaru wydajności silników gier
\item \textbf{Większą próbę} -- przeprowadzenie badań ilościowych na~próbie 100+ deweloperów
\item \textbf{Testy A/B} -- eksperymentalne porównanie czasu rozwoju tych samych projektów w~obu silnikach
\end{itemize}
\subsection{Refleksje końcowe} \subsection{Refleksje końcowe}
Przeprowadzone badania potwierdzają, że~nie~istnieje jednoznaczna odpowiedź na~pytanie ,,który silnik jest lepszy''. Zarówno Unity, jak i~Unreal Engine mają swoje unikalne zalety i~są optymalizowane pod~różne przypadki użycia. Przeprowadzone badania potwierdzają, że~nie~istnieje jednoznaczna odpowiedź \\na~pytanie ,,
który silnik jest lepszy''. Unity i~Unreal Engine reprezentują różne filozofie projektowe
i~są zoptymalizowane pod~odmienne przypadki użycia.
Unity dominuje na~rynku gier mobilnych i~2D oraz~stanowi lepszy wybór dla~początkujących, podczas gdy~Unreal Engine jest standardem dla~produkcji AAA wymagających najwyższej jakości grafiki. \textbf{Unity} wyróżnia się jako silnik oferujący:
\begin{itemize}
\item Niższy próg wejścia i~szybszą krzywą uczenia
\item Lepsze natywne wsparcie dla~grafiki 2D
\item Prostszy i~bardziej przewidywalny potok renderowania
\item Efektywniejszą pracę na~platformach mobilnych
\item Większą społeczność i~więcej materiałów edukacyjnych
\end{itemize}
Kluczem do~sukcesu jest \textbf{świadomy wybór narzędzia dopasowanego do~konkretnego projektu}, zespołu i~celów biznesowych. W~dynamicznie rozwijającej się branży gier, znajomość obu silników staje się coraz bardziej wartościową umiejętnością. \textbf{Unreal Engine} natomiast dominuje w~obszarach:
\begin{itemize}
\item Zaawansowanej grafiki 3D i~fotorealizmu
\item Produkcji wysokobudżetowych (AAA)
\item Współpracy z~osobami nietechnicznymi (Blueprints)
\item Dostępu do~kodu źródłowego silnika
\item Wbudowanych zaawansowanych funkcji (Nanite, Lumen)
\end{itemize}
\subsection{Znaczenie wyników w kontekście rozwoju technologii} W~kontekście testowanej gry bullet hell hipoteza o~przewadze Unity została częściowo potwierdzona --
silnik oferuje prostszą architekturę renderowania, \\ stabilniejsze czasy klatek i~znacznie
łatwiejszy proces implementacji. Jednakże Unreal Engine wykazał zdolność do~osiągania porównywalnej
wydajności w~wymagających scenach, co~sugeruje, że~różnice wydajnościowe są mniejsze niż różnice
w~doświadczeniu deweloperskim.
Obserwowany rozwój silników gier wskazuje na~kilka kluczowych trendów: Kluczem do~sukcesu jest \textbf{świadomy wybór narzędzia dopasowanego do~konkretnego projektu}, zespołu i~celów biznesowych. W~dynamicznie rozwijającej się branży gier znajomość obu silników staje się coraz bardziej wartościową umiejętnością, pozwalającą na~elastyczne dostosowanie się do~wymagań różnorodnych projektów.
\begin{enumerate} Niniejsza praca stanowi wkład w~systematyzację wiedzy o~współczesnych silnikach gier i~może służyć jako punkt odniesienia dla~deweloperów podejmujących decyzję o~wyborze technologii oraz~dla~przyszłych badań w~tej dynamicznie rozwijającej się dziedzinie.
\item \textbf{Demokratyzacja tworzenia gier} -- oba silniki stają się coraz bardziej dostępne dla~indywidualnych twórców
\item \textbf{Konwergencja funkcjonalności} -- Unity dogania Unreal w~zakresie grafiki, Unreal staje się bardziej przyjazny dla~początkujących
\item \textbf{Wzrost znaczenia ekosystemu} -- assety, pluginy i~społeczność stają się równie ważne jak~sam silnik
\item \textbf{Cloud gaming} -- nowe platformy strumieniowania gier mogą zmienić wymagania wydajnościowe
\end{enumerate}
Przyszłość prawdopodobnie przyniesie dalszą specjalizację -- Unity będzie dominować na~mobile i~indie, Unreal w~AAA i~wysokobudżetowych produkcjach -- ale~z~rosnącą obszarem nakładania się możliwości, co~daje deweloperom większą swobodę wyboru.
\vspace{1cm}
\noindent
Niniejsza praca stanowi wkład w~systematyzację wiedzy o~współczesnych silnikach gier i~może służyć jako punkt odniesienia dla~przyszłych badań w~tej dynamicznie rozwijającej się dziedzinie.